26 oktober 1979
Lotsbeschikking
Wanneer je een mens beziet, dan blijkt dat hij wel degelijk vastzit aan een bepaald levensspoor.
Wanneer je iets doet – een oorzaak schept – heb je altijd 3 en soms zelfs meer kansen om verder te gaan. Heb je echter weer een keuze gedaan, dan zit je daaraan en ook aan al het voorgaande vast. Aan de andere kant heb je ook nu weer mogelijkheden, waaruit je kunt kiezen, zij het dat deze mede door voorgaande keuzen bepaald worden. Wat erop neerkomt dat je wel een grote vrijheid bezit, maar dat deze niet absoluut is.
Kosmisch liggen de zaken als volgt: Wij behoren door hetgeen wij zijn tot een bepaalde ontwikkeling. Of wij deze in het verleden gekozen hebben of niet, weten wij gemeenlijk niet. Uit die ontwikkeling vloeit voort dat zaken voor ons mogelijk zijn, maar dat andere voor ons tot de onmogelijkheden behoren. Er is dus een weg, die wij moeten gaan. Wanneer wij die weg ten einde zijn gegaan, beschikken wij ten aanzien van God maar over een deelbewustzijn, maar dit is dan tevens het hoogst bereikbare bewustzijn voor ons.
In zekere zin kun je dit een lotsbestemming of lotsbeschikking noemen. In deze zin hebt u dus wel gelijk en geloof ik inderdaad op mijn manier aan een lotsbeschikking. Er zijn echter mensen, die deze term een veel nauwere uitleg geven. Ik meen niet dat dit juist is. Deze mensen stellen bv.: de Heer heeft mij bestemd dat ik zo en zolang zal leven en dat ik daarna dood zal gaan.
In de eerste plaats dunkt mij dat de Heer het daarmee wel heel erg druk zou hebben. In de tweede plaats: wat zou Hij daar nu aan vinden? Hij is immers geheel eigen baas? In de derde plaats vraag ik mij af hoe het mogelijk is dat iemand die al klinisch dood is, door hartmassage alsnog gered kan worden en dan nog jaren in de stof kan blijven leven. Je kunt natuurlijk ook zeggen dat de Heer dit ook zo bestemd heeft, maar dan ben ik kennelijk te dom om te begrijpen waarom Hij dan wel al die drukte aanhaalt.
Je kunt natuurlijk zeggen dat de Heer zelfs de kleinste dingen voor ons beschikt. Maar ik kan niet geloven dat dat juist is. Ik meen dat wij, wanneer wij op aarde geboren worden, om een voorbeeld te geven, gaan behoren tot een bepaald volk en een bepaald milieu. Ik ben ervan overtuigd dat wij als mens verder ook bepaalde erfelijke mogelijkheden en gebreken hebben, waar wij het dan mee zullen moeten doen.
Ons uitgangspunt is op aarde dus zeker beperkt. Ik neem verder aan dat iemand die op aarde incarneert dit niet geheel zonder bedoeling zal doen, maar dat hiermee een geestelijk doel wordt nagestreefd. Dit betekent weer dat wij een deel van de stoffelijke mogelijkheden niet of ternauwernood zullen gebruiken. Maar volgens mij heb je binnen de weg, die door deze beperkingen ontstaan is, nog steeds alle vrijheid: je behoeft sommige dingen eenvoudig niet te doen, wanneer je dit niet wilt.
Wel bestaat de mogelijkheid dat hetgeen jij niet doet, op een andere wijze en buiten jouw verantwoordelijkheid alsnog gebeurt. Om het eenvoudig te stellen: neem aan dat er geschreven staat dat u een klap op uw kop moet krijgen. U komt in een geschil terecht en kunt natuurlijk dan gaan vechten. Dan krijgt u die dreun. Maar indien u zich beheerst is het mogelijk dat iemand net als u voorbijkomt, een bloempot uit het raam laat vallen. Dan hebt u ook een buil. Maar in het eerste geval bent u zelf schuld, in het tweede geval bent u het niet. Uw relatie met het gebeuren is dus in ieder geval al een andere geworden en dit moet volgens mij invloed hebben op de verdere gang van zaken.
Ik ben er zeker van dat althans dit bepalen van onze relatie tot het gebeuren, waarbij wij betrokken worden, vrij is. En dat we in ieder geval al zelf kunnen bepalen, op welke wijze wij het leven zullen beleven. Maar ik neem aan dat wij ook het gebeuren zelf vaak, zo niet altijd, beslissend kunnen beïnvloeden,
Nu zijn er ook nogal wat mensen, die bij het verdedigen van lotsgebondenheid aan komen dragen met karma. U weet het, het is het enige tot de esoterie en het occultisme behorende woord dat de Amsterdamse conducteurs ook kenden. Zij riepen voor het vertrek van een halte altijd opgewekt naar voren “karrama”.
Deze mensen beweren nu het volgende: alles wat ik in een vorig leven misdaan heb, moet ik hu ondergaan en alles wat ik in een vorig leven goed heb gedaan, krijg ik in dit leven cadeau. Misschien zou het nog niet zo gek zijn, wanneer dit eens waar zou zijn. Maar in werkelijkheid liggen de zaken toch nog wel even anders. In elk leven doe je een bepaald bewustzijn op. Wanneer je incarneert ben je, zowel bij de keuze van die incarnatie als daarna, belast met dat bewustzijn.
Je doel in het leven en je keuze worden dus mede bepaald door alles wat je in een vorig leven te veel of te weinig hebt gedaan. Maar de wijze waarop je je dan in dit leven waar gaat maken, wordt verder niet bepaald door omstandigheden uit het vroegere bestaan, laat staan dat die zich zouden herhalen. Karma wordt niet veroorzaakt door krachten die van buitenaf komen, maar alleen door jezelf.
Wanneer u dus vraagt of ik werkelijk geloof in lotsbeschikking, moet ik er dus toch wel enkele grote vraagtekens bij plaatsen. Mijn persoonlijk geloof dat door velen in mijn sfeer met mij wordt gedeeld luidt: In grote lijnen, van God uit, zijn, wij voorbestemd. Maar zelfs die bestemming is, volgens mijn geloof, voor eenieder uiteindelijk dezelfde. En daar stuit ik alweer op moeilijkheden.
Er zijn immers nogal wat mensen die het als volgt bezien: Wij behoren tot de uitverkorenen. Wij zijn voorbestemd voor het Koninkrijk Gods en het Koninkrijk der Hemelen. Maar jullie kunnen zo goed leven als je maar wilt, maar jullie komen toch in de hel, want daartoe ben je voorbestemd. Wat, als je het mij vraagt, gemeenlijk een soort vroom geestelijk sadisme is. Zoiets zie ik niet zitten. Wanneer men mij zegt dat God ons heeft voorbestemd om terug te keren tot onze bron, zo ben ik het er geheel mee eens.
Indien u het mij vraagt — al weet ik het ook niet geheel zeker — zo voeg ik daaraan toe dat het volgens mij onze taak is, om onbewust uitgaande van de bron daarheen terug te keren met een volledig bewustzijn ten aanzien van al wat wij in en binnen die bron kunnen zijn. Ook dit is volgens mij reeds tevoren bepaald, is voorbestemd. Maar volgens mij is de wijze waarop wij eens zover zullen komen niet tevoren vastgelegd. Wanneer je zo denkt, is alle leven een snelweg, waar je voor je eindbestemming niet af kunt. Volgens mij is het leven overal en altijd weer vol omleidingen en kansen om bijwegen in te slaan.
Degenen, die het meeste haast zeggen te hebben, nemen gemeenlijk een van die alternatieve wegen. Wat nog niet betekent, dat zij ook eerder en beter aankomen dan anderen. Ik geloof dat de mens een vrije wil heeft. Maar ik meen dat die vrije wil door velerlei omstandigheden wel in zijn uitwerkingsmogelijkheid beperkt zal zijn.
Wat u bv. in uw jeugd geleerd hebt omtrent goed en kwaad zal de rest van uw leven mede bepalen, zoals een kind dat altijd heeft geleerd dat het rechterhandje het “mooie” is, dit automatisch steeds weer zal uitsteken tot kort voor de begrafenis. Wanneer je in je jonge jaren iets hebt aangeleerd, dan kun je het mogelijk later tijdelijk anders doen, maar diep in je wezen blijft het als besef en gewoonte bestaan.
Wanneer men u altijd geleerd heeft dat op de achtergrond van het leven een hel ligt, kunt u nog zo trachten aan dit denkbeeld te ontkomen, maar ergens blijft zij in uw angsten dromen en overwegingen toch een rol spelen. En wanneer men u geleerd heeft op de H. Maagd te vertrouwen, zult u dit steeds weer doen wanneer u werkelijk in nood meent te zijn. Nu kun je op iemand, die bijna 2000 jaren maagd is gebleven volgens mij ook wel betrouwen. Maar dat heeft niets te maken met het feit dat iemand die dit in zijn jeugd geleerd heeft, tot aan het einde van zijn leven wanneer hij in moeilijkheden komt automatisch aan die H. Maagd zal denken. Zoals een mens die is opgevoed met het denkbeeld dat de enige werkelijke heilige op aarde Marx heet, wel degelijk kapitalist kan worden, maar voor zich altijd zal proberen om dit toch op een marxistische wijze te zijn.
Je kunt de achtergronden van je jeugd niet veranderen en vermijden. Een mens, die men geleerd heeft dat bloot goed is, zal ook in zijn verdere leven zich aangetrokken blijven voelen tot de naakte waarheid en iemand die men geleerd heeft dat het bloot slaat dood is, zal in leven willen blijven en zich hooggesloten kleden tenzij er zeer bijzondere omstandigheden heersen.
Je kunt er eenvoudig niet omheen. Er bestaan dermate sterke conditioneringen, dat je er eenvoudig nooit omheen kunt, conditioneringen die zo sterk zijn dat zij zelfs de normale menselijke drijfveren omvormen, beknotten of zelfs perverteren. Maar ook wanneer je die conditionering als een feit aanvaardt, blijkt bij verdere beschouwing, dat je toch nog heel wat vrije mogelijkheden overhoudt. Ik geloof dat de enige mogelijkheid voor ons om aan een zgn. lotsbestemming te ontkomen, is gelegen in een steeds bewust zelf doen, zelf beslissingen nemen en niet afwachten tot er wat gebeurt. Je moet zelf over alles nadenken en zelf steeds weer zo bewust mogelijk je beslissingen nemen.
Kortom: als mens moet je zelf kiezen, ook al zal je daarbij vooral moeten uitgaan van hetgeen je zelf aanvoelt als goed. Daarnaast is het volgens mij ook heel erg belangrijk dat wij onszelf steeds weer proberen te handhaven zo goed wij kunnen. Ook dit is m.i. een deel van de taak die wij gekregen hebben. En wanneer je dit alles doet, heb ik het gevoel dat je met zoveel mogelijkheden tot vrij beslissen en vrije ontwikkeling een heel eind verder kunt komen dan degenen die, omdat alles toch is voorbestemd, het maar kalmpjes aandoen.
Je moet natuurlijk nooit iets verabsoluteren. Neem bv. de feministen, die op het ogenblik erg in zijn. Een teken voor de ontwikkeling van deze tijd, wanneer men vroeger naar Femina ging en nu feminist is. Dit betekent dat je als vrouw vrijheid wilt hebben. Wanneer die vrijheid in overeenstemming is met je wezen en je mogelijkheden kun je inderdaad hierdoor veel bereiken, wat bij een andere denkwijze voor jou onmogelijk zou zijn.
Je kunt dus het lot van een geboren worden binnen een bepaalde sekse wel deels doorbreken, maar wel niet geheel. Op het ogenblik dat een feministe gaat stellen dat de vrouw beter is dan de man – wat soms waar is, maar daar hebben wij het nu niet over en het omgekeerde komt ook voor — breng je jezelf in een toestand van onredelijkheid. Je bent dan geen meester meer over al wat er met je gebeurt. Je wordt door de gebeurtenissen meegesleept. Dan heb je bv. net een agent mooi geverfd en zit je opeens in het gevang of zoiets. Inderdaad. Wij zijn goed op de hoogte zoals u ziet, maar ook dat is nu van geen belang.
Ik zeg dan tot mijzelf: er is een lotsbeschikking op het ogenblik dat ik zelf op de omstandigheden onbewust en onbeheerst ga reageren. Maar op het ogenblik dat ik bewust en beheerst begin te reageren, blijkt opeens dat ik vele alternatieve mogelijkheden bezit, die niet in het oorspronkelijke en rechtlijnige lot lagen besloten, maar voor het ik nu wel degelijk bereikbaar zijn.
Ik kan gelukkig of ongelukkig worden door mijn eigen keuze, ook al is het geheel waarbinnen ik daartoe komen kan vastgelegd en door mij niet onbeperkt bepaald zal kunnen worden.
Vragen
Cayce spreekt over karma wel als een boemerang, dit ten aanzien van patiënten. Wat denkt u daarvan?
Ik vind het niet geheel reëel, omdat door de wijze waarop het gezegd wordt het denkbeeld wordt geschapen, dat je in een vorig leven iets hebt misdaan en daarvoor in het huidige leven een kwaal krijgt. En dat is niet geheel juist. Maar wij worden altijd weer het slachtoffer van onze eigen fouten wanneer wij niet bewust genoeg zijn. Dat is waar. Ik moet dan altijd weer denken aan Tijl Uilenspiegel. Hij zag een paardenhoop die rookte en sprak: “waar rook is, is brand” en liep brand roepende het dorp in. Maar toen alle mensen hard voorbij kwamen lopen om het gevaar te bestrijden, besloot hij zelf toch ook maar te gaan, omdat hij er niet meer zeker van was, dat zijn roep onjuist geplaatst zou zijn.
Wanneer je geconditioneerd bent door bepaalde dingen uit je vorige leven — en dit heb ik al toegegeven — kun je door beheersing toch proberen aan de gevolgen te ontkomen. Je probeert gewoon, een andere weg te vinden, die tot je doel kan voeren. Zolang je je maar geheel bewust blijft van hetgeen je bent en doet, kan karma geen boemerang zijn. Maar al kan de getrainde de boemerang moeiteloos opvangen, de ongeschoolde reageert niet of te laat en krijgt het terugkerende ding terug.
Ik dacht dat Cayce het meer zag als een compensatie.
Kosmisch bestaat dit wel, maar zuiver karmisch bezien is het niet volledig juist. Compensatie is geestelijk onvermijdelijk, maar dit betekent nog niet zonder meer dat zij daarom ook stoffelijk onvermijdelijk zou zijn.
In de uitspraken van Cayce wordt juist dit aspect nogal over het hoofd gezien. Overigens was hij een heel groot en goed medium. Maar ook hij werkte binnen een kring met vooropgezette meningen en was zelf iemand, die voornamelijk zijn taak heeft gezocht in het beantwoorden van vragen, zodat de vragen deels zijn uitspraken hebben bepaald. Cayce heeft maar heel weinig gezegd zonder dat er eerst vragen als aanleiding waren.
Wat toch wel betekent, dat zijn omgeving grotendeels vorm heeft gegeven aan de argumenten die hij gebruikte, zodat kosmische waarheden wel eens in een te zuiver stoffelijk beeld werden geplaatst.
Wanneer ik geestelijk onevenwichtig ben – dit is een kosmisch werkzame conditie – dan zal ik dit evenwicht moeten herstellen, onverschillig op elke wijze. Ik kan nl. mijn eigen onevenwichtigheid geestelijk niet verdragen. Dat is de grootste kwelling die er bestaat. Om daaraan te ontkomen, zal ik evenwicht moeten vinden. Maar er staat niet bij dat die evenwichtigheid uit precies dezelfde waarden tot stand komen, waaruit die onevenwichtigheid is ontstaan, Wel geldt dat de invloed gelijkwaardig moet zijn.
Dat betekent dus, dat je in een bepaald geval boemerang karma wel als een juiste term kunt gebruiken, maar dat het volgende ogenblik op grond van karma alleen een kwaal of gebeuren geheel niet te verklaren is. Of, om het eenvoudig te stellen: het is mogelijk dat volgens de theorie van het vaststaande karma iemand een kwaal moet hebben en die toch niet krijgt, maar wel andere zaken moet oplossen. Het kan een deel zijn van een persoonlijke ontwikkeling, maar is niet zonder meer en algemeen geldende.
Indien u mij toestaat, hieraan nog iets toe te voegen: Zolang u bewust handelt, is er maar heel weinig kans dat hetgeen u eens als oorzaak van u hebt laten uitgaan, onverwacht tot u terugkeert. En krijgt ook uw boemerang-karma twee vormen: in de eerste plaats word je soms getroffen door hetgeen je eens zelf hebt weggeworpen. In het tweede geval ben je echter in staat, hetgeen je van je uit liet gaan weer op te vangen en kun je het opnieuw en nu bewust gebruiken, zodat je in feite beter gewapend bent dan voorheen, juist door hetgeen je zelf eens veroorzaakt hebt. Kortom: het is alles een kwestie van bewustzijn en beheersing.
Dus wanneer wij werkelijk bewust zijn, leggen wij ook geen oorzaken meer neer, die karma veroorzaken?
Tja. Ik zou u zo graag gelijk geven. Maar in de praktijk ligt het wel wat anders. Wanneer wij bewuster worden, scheppen wij alleen nog die oorzaken, die de door ons gewenste gevolgen met zich kunnen brengen. Er is wel karma, maar het wordt geheel beheerst. Wanneer wij niet bewust zijn, scheppen wij eveneens oorzaken, maar nu zonder te weten welke gevolgen zij met zich kunnen brengen. En daarin ligt het werkelijke verschil.
O, u kunt natuurlijk verder gaan tot de allerhoogste graad. Zover je die met woorden omschrijven kunt, zeg je dan: De enige werkelijkheid is het niets. En aangezien dit niets beleefbaar is, is het toch iets. Wanneer ik dus iets heb en ik kan het oplossen in het niets, is het nog wel iets, maar eerst dan ben ik er baas over, dus dan pas heb ik werkelijk iets.
Een van de leuke geestelijke raadsel-spreukjes. Maar laat mij daar maar niet te ver op ingaan. Er zijn ook andere raadsels, zoals deze: een mens zegt altijd dat hij geen ezel is. Waarom is dit juist? Dat komt waarschijnlijk omdat hij zijn oren niet genoeg gebruikt. Maar het zou niet eerlijk zijn, met dergelijke zaken aan het woord te blijven, zolang u mogelijk nog iets te zeggen hebt.
U spreekt van vrije wil. Maar men zegt dat je lot in een horoscoop kan worden vastgelegd.
Een jaarhoroscoop kun je vergelijken met de dienstregeling van trein of bus. Wanneer u die kent, kunt u uw bestemming bereiken en wanneer de trein of bus daar niet komt, kunt u tijdig op een andere lijn overstappen en zo toch nog daar komen waar u wilt.
Een horoscoop heeft dus wel punten en tendensen die vastliggen, maar er staat niet altijd, wat dit voor u persoonlijk zal moeten betekenen. Om een simpel voorbeeld te geven: in een horoscoop – ook al is die goed getrokken – kan iets staan wat lijkt op: vandaag moet u heel goed uitkijken naar geluk. Dus denkt u: lootje kopen. Welke loterij trekt er vandaag? U loopt daarover te denken en kijkt dus niet uit en stapt zo in een hoopje hondengeluk. U neemt enige tijd zitting en kunt als gevolg hiervan enige dagen liggend doorbrengen tot uw stuit weer tot rede is gekomen.
Let wel: ik wil hierbij de horoscopie niet belachelijk maken, maar u duidelijk maken, dat zij wel een tendens kan aangeven, maar dat die tendens op zich niet bepalend is voor hetgeen u gebeurt. De gevolgen komen altijd nog van hetgeen je zelf bent en vloeien voort uit al wat je zelf doet. Maar de horoscoop waarschuwt wel. Zij zegt dat er regen komt, zodat u tijdig een parap1u kunt aanschaffen, een regenjas kunt aantrekken enz. Maar als u dan op uw sloffen naar buiten gaat, krijgt u nog natte voeten en hebt u kans op een flinke verkoudheid. Hebt u alle voorzorgen juist getroffen, dan regent het nog steeds, maar krijgt u geen verkoudheid. Een horoscoop is een soort persoonlijk kosmisch weerbericht.
Dan heeft het ook geen zin, je geboorteuur na te pluizen. Wanneer u het tijdstip van geboorte redelijk juist kent, kan er een horoscoop worden getrokken, die u duidelijk maakt welke zwakke en welke sterke punten u waarschijnlijk hebt. Daar kunt u dan rekening mee houden. U krijgt verder een algemene karakterschets die overigens niet de geestelijke, maar voornamelijk de stoffelijke aard van uw persoon belicht. U weet dus enigszins, hoe u, ongeveer op anderen reageert en hoe u bij anderen overkomt. Ook daarmee kunt u rekening houden. En wanneer men een goede progressieve horoscoop voor u maakt, kunt u daaruit aflezen, welke kanten van uw persoonlijkheid in een periode onder druk komen te staan of op de voorgrond zullen treden. Houd die negatieve zijden van uw persoonlijkheid wat in bedwang, dan gebeurt er niet, wat er volgens de horoscoop zou kunnen gebeuren en legt u de nadruk op de positieve mogelijkheden, die u volgens de horoscoop hebt, dan bereikt u meer dan zonder dit mogelijk zou zijn. Maar niets gaat vanzelf. Om een bekend astroloog te citeren: sterren neigen wel, maar zij dwingen niet.
Wat is het verschil tussen uw werk en heiligenverering?
De overeenkomst tussen de geest en de kerk is, dat zij de mensen proberen duidelijk te maken, dat er een hiernamaals is. De kerk echter stelt, dat zij alleen de beste weg weet, de geest zegt dat u zelf moet zoeken. Heiligen zijn mensen waarvan de zonden niet bekend werden. Zij zullen zoals de geest soms de mensen willen helpen, Maar wanneer er heel veel mensen in geloven, bouwen dezen met hun gebeden en gedachten een schil op in de astrale wereld waarin zij hun eigen krachten opslaan. Het is gemeenlijk vanuit deze schil en niet de persoon zelf, dat men in het kader van de heiligenverering krachten ontvangt. Wij doen alles zelf.
En laat ons maar niet te veel over kerken spreken. Zij doen mij soms denken aan iemand die, wanneer het regent, een stuk grond afpaalt, entree heft en uitroept: alleen hier valt de ware regen Gods. Nog een verschil: de geest maakt u duidelijk dat u zelf moet denken en leven, opdat u later kunt leven in de wereld die u zelf hebt verdiend. De kerken vertellen u dat u niet moogt denken over bepaalde zaken, opdat u later zult mogen vertoeven in een geestelijke wereld, die zij voor u hebben bepaald.
Ik zou meer kunnen zeggen, maar moet helaas eindigen.